In deze blog schrijf ik over autonomie, authenticiteit, maatschappelijke conditionering en wat er gebeurt wanneer mijn gevoel van veiligheid uit evenwicht wordt gebracht.
Innerlijke veiligheid en het korset van maatschappelijke conditioneringen.
Daar was dat gevoel weer, vanmorgen.
Een beklemmend, benauwd gevoel op mijn borst, alsof er een korset aangetrokken werd en mijn ademruimte beperkt werd. Een korset dat door de jaren heen, na elk herstelproces dat ik doorliep, steeds losser kwam te zitten. Bij elke stap, een stap dichter bij mezelf.
Hoe meer ruimte ik creëerde voor mezelf, mijn eigen pad, mijn eigen normen en waarden, hoe vrijer het kwam te zitten. Keuzes die ik maakte voor mezelf, ruimte die ik nam, bewogen allemaal weg van de angst voor maatschappelijke normeringen, kadertjes en regels. Het losbreken van regels die ik als waarheid beschouwd heb, kost tijd, energie en zelfreflectie. Mijn eigen bedrijf beginnen, op mijn voorwaarden, is mij dat op weer een nieuw level aan het leren.
Tegelijkertijd is daarmee een hele andere, confronterende wereld voor mij opengegaan. Want waar het kamp dat keer op keer zegt: “Wees vooral je authentieke zelf!” je aan de ene kant staat toe te juichen vanuit een ogenschijnlijk heilige, blissvolle, oordeelloze energie, ligt blijkbaar ook de veroordelende, bepalende energie van: “Maar dit is niet origineel, dus jij bent niet authentiek!” op de loer.
De donkere kanten van authenticiteit, persoonlijke groei en zelfbeschikkingsrecht.
Vanmorgen las ik een artikel over Spotify, dat een AI-label gaat introduceren. Het artikel beschreef dat muziek emotie is en dat mensen het recht hebben om dat van echte muziek te mogen voelen. Het AI label zou AI nepartiesten weren. En dit raakte me. Want waar gaat het stoppen? Wie gaat wanneer en waar bepalen hoe en wat ik (en andere mensen) waarbij wel of niet mag of moeten voelen? Waar ligt de grens en wie bepaald de grens? Maakt het werkelijk zoveel uit of ik geraakt wordt door echte muziek of door AI gegenereerde muziek?
Of komt deze beweging doordat mensen in werkelijkheid misschien zelf niet meer in staat zijn om het verschil te voelen tussen echt en nep, tussen authentiek of (na)gemaakt of überhaupt niet meer weten hoe ze moeten voelen.
Terwijl het in de werkelijkheid eigenlijk zo oud is als de oudheid. Want werden meesterschilders niet overtroffen door meestervervalsers, componisten en muzikanten vervangen of aangevuld door synthesizers en computerprogramma’s, redacteurs en proeflezers vervangen werden door spellingscontrole (en nu AI) of fotografen door fotobewerkingsprogramma’s door filters en nu ook weer AI.
Want waar we als mensen enerzijds een hang hebben naar ontwikkeling, verbetering en vooruitgang, zijn we aan de andere kant als de dood voor de gevolgen die dat heeft zodra deze duidelijk worden. Of wenst men de prijs toch maar niet meer te willen betalen. En vanuit die angst gaan we vervolgens weer normeren, beperken, kaders stellen om te voorkomen dat we datgene verliezen wat we hebben bevochten.
Door zelfonderzoek terug naar autonomie en innerlijke veiligheid
Onlangs kreeg ik, naar aanleiding van een story op Instagram, een bericht dat ik niet authentiek zou zijn omdat ik een door AI gegenereerd (persoonlijk) moodboard had en het gebruik als tool om mijn teksten te redigeren. Ook bij mijn eerste babystapjes op Substack werd ik verwelkomd met een artikel over het wel of niet vermelden van AI-gebruik bij de teksten die ik schrijf en zou gaan publiceren. Als een soort disclaimer zoals “Stop geen levende dieren in je magnetron. Daar kunnen ze niet tegen.”
Ik voelde me veroordeeld, gekaderd en het korset van maatschappelijke conditioneringen waar ik al jaren aan werk om het losser te krijgen, werd weer hard aangetrokken. Verschillende hieraan gekoppelde emoties passeerden de revue.
Maar ik zou ik niet zijn als ik daar geen uitgebreid reflectief zelfonderzoek op los zou laten. Door de verschillende lagen van verwerkte en doorgewerkte trauma’s, trans-generationele patronen, opvoeding en maatschappelijke normen en waarden heen te ploeteren. De vraag waarom deze opmerking mij zo diep raakte, hield me weken bezig.
Verschillende kwartjes vielen terug op hun plek (somehow moet ik nu aan een ouderwetse pinball kast denken die bij mij vroegere buren aan de muur hing). En toch, er bleef iets hangen en dat was best irritant.
Een nieuw oud kwartje viel.
Want waar ik eerst nog dacht dat het aan een van mijn trauma’s lag, waar ik als leugenaar werd weggezet toen ik mijn waarheid sprak, de rol die de persoon die dit zei in mijn leven heeft, mijn interpretatie en gevoel dat mijn authenticiteit werd aangevallen, waardoor ik even heel onzeker werd, is het vooral MIJN waargenomen bedreiging van mijn zwaar bevochten autonomie dat mij in een verhoogde staat van alertheid zette. Mijn zenuwstelsel was geactiveerd en door dit hele proces heb ik de verschillende stadia van de freeze, flight (en zelfs fawn) cyclus doorlopen en doorvoeld. Die (h)erken ik inmiddels redelijk goed.
En in die staat van alertheid ga ik, net als heel veel andere mensen, in de weerstand en in de verdediging op zoek naar allerlei regeltjes, kadertjes en verantwoordingen om dat wat ik bang ben te verliezen, te beschermen tegen waargenomen bedreiging.
Voor mij zijn dat zaken (mensen of instanties) die mijn autonomie bedreigen, die mij ergens op veroordelen zonder het gesprek met mij aan te gaan. Die mij vertellen hoe, wat en wie ik moet gebruiken of moet zijn om, zonder mij te vragen wat voor mij belangrijk is, wat mij beweegt of waarom ik doe wat ik doe. Dit triggert bij mij de fight reactie en dan wordt ik nasty en gemeen, in mijn hoofd dan. En tja die blijf ik lastig vinden. Die ben ik nog steeds geneigd om te onderdrukken en niet te willen voelen. Het is een kant van mij die ik minder aantrekkelijk vind maar steeds beter leer te omarmen.
Voor de ander is dat authenticiteit en daarmee AI.
De moraal van dit verhaal?
Geen idee eigenlijk. Misschien is die er wel niet.
Kijk en onderzoek maar eens wat dit verhaal met jou doet.
Liefs